خودزنی کودک

علت خودزنی کودکان چیست و چگونه با آن برخورد کنیم؟

با خودزنی کودک چه کار کنیم؟

خودزنی کودک، به مجموعه اعمالی گفته میشود که کودک به شکل عمدی برای آسیب رساندن به خود، انجام میدهد. اگرچه برش قسمتی از بدن، شایعترین شکل خودزنی در کودکان است، اما روشهای دیگری هم وجود دارد،شامل:

  • کشیدن مو
  • گاز گرفتن
  • خراشیدن پوست
  • بلعیدن اشیا و…

درواقع کودکان و نوجوانان با آسیب رساندن به خود سعی دارند، راهی برای کنار آمدن با ناامیدی ها و ناراحتی های خود پیدا کنند. در اکثریت قریب به اتفاق موارد، این یک اقدام به خودکشی نیست، بلکه روشی برای رفع ناراحتی است. جدا از علائم جسمی خودزنی، در صورت نگرانی درباره فرزند خود، سرنخ های دیگری نیز وجود دارد که باید مراقب آنها باشید. مثلا ممکن است کودک شما دائما در مورد شکست یا احساس ناراحتی صحبت کند. یا ممکن است با پوشیدن چند لایه لباس، سعی در پنهان کردن آسیب های جسمی خود داشته باشد. علاوه بر این اختلالات خوردن و اختلال در الگوی خواب نیز با خودزنی بچه در ارتباط است.

علت خودزنی کودک چیست؟

فراموش نکنید که خودزنی نوعی جلب توجه نیست. افرادی که به خود آسیب میزنند، تمایل دارند این کار را در خلوت انجام دهند و تمام تلاش خود را میکنند تا آسیب های خود را پنهان کنند. خودزنی یک واکنش مکرر در برابر درد و پریشانی عاطفی است و این رفتار مداوم نشانه یک مشکل اساسی است. اما با کمک و پشتیبانی مناسب میتوانید به درمان خودزنی در کودک خود کمک کنید.

دلایل خودزنی کودک میتواند بسیار متفاوت باشد. برای برخی، خودزنی یک حرکت اجباری یا اعتیاد آور است. اما برخی افراد ممکن است فقط در دوره های استرس شدید یا به دنبال یک حادثه آسیب زا به خود آسیب برسانند. در اینجا برخی از دلایلی که کودکان ممکن است به خود آسیب برسانند آورده شده است:

گاهی درد جسمی که کودک در حین آسیب رساندن به خود تجربه میکند می تواند باعث کاهش درد یا عصبانیت شود.

نفرت از خود و تخلیه خشم نسبت به خود نیز علت خودزنی موقع عصبانیت است.

برخی نوجوانان گزارش می دهند که خودزنی میتواند احساس هیجان بیشتری را در آنها ایجاد میکند.

پس به طور کلی علت خودزنی کودک این است که تنش را کاهش میدهد. در واقع ایجاد احساس درد جسمی فرد را از درد احساسی منحرف میکند.

علت خودزنی در کودکان کمتر از ۴ سال و روش درمان آن چیست
خودزنی کودک

چه کودکانی بیشتر در معرض خودزنی هستند؟

روانشناسی کودک عنوان میکند که کودکان مبتلا به اختلال اضطراب، اختلال خوردن یا افسردگی بیشتر در معرض خطر خودزنی هستند و باید به آنها راهکارهای عملی مقابله با اضطراب، آموزش داده شود تا جایگزین این رفتار منفی شود. در واقع گاهی آسیب به خود با خودکشی در ارتباط است. اما بین کسانی که به دلایل ذکر شده در بالا قصد خودزنی دارند و کسانی که واقعاً مایل به پایان دادن به زندگی خود هستند یک تمایز مشخص وجود دارد.

علائم خودزنی در کودکان چیست؟

کودکانی که به خود آسیب می زنند گاهی سعی میکنند آن را پنهان کنند. آنها معمولاً از رفتار خود شرمسار هستند و نگرانند که والدین از آنها عصبانی شوند. اگر نگران هستید که کودک شما ممکن است به خودش آسیب برساند، در اینجا برخی از نشانه ها وجود دارد که باید مراقب آنها باشید.

علائم رفتاری

تغییر در الگوی خواب یا غذا خوردن یکی از علائمی است که در بیشتر موارد خودزنی بچه مشاهده میشود. همچنین این بچه ها علاقه خود را به فعالیتهایی که معمولاً از آنها لذت می بردند، از دست میدهند. یا از ملاقات و بازی با دوستان فراری هستند. چنین کودکی از فعالیت هایی مانند شنا، جایی که پاها، دستها یا بدنش دیده می شود، یا پوشیدن لباس هایی که دست و پایش را نمی پوشاند، خودداری میکند. همچنین عملکرد کودک در مدرسه کاهش میابد.

علائم احساسی

کودکی که خودش را میزند، دچار تغییرات روحی بزرگی میشود. دیگر از ظاهر خود مراقبت نمیکند. پرخاشگر میشود و همواره اضطراب و استرس دارد.

علائم جسمی

فرزند شما ممکن است آسیب های جسمی داشته باشد که نمیتواند علتش را توضیح دهد.

فراموش نکنید اگر کودک شما به خودش آسیب میزند، مداخله زود هنگام بسیار مهم است. اگر زودتر برای درمان خودزنی قدم بردارید و کودک خود را به دریافت پشتیبانی حرفه ای ترغیب کنید، کودک شما میتواند روش های مثبتی را برای کنترل احساسات خود بیاموزد. این میتواند چرخه آسیب به خود را بشکند و از خودزنی در آینده جلوگیری کند.

دلایل و روش های درمانی خودزنی در کودکان
درمان خودزنی در کودکان

با کودکی که خودش را میزند چگونه برخورد کنیم؟

طبیعتا اگر متوجه شوید فرزندتان به خودش آسیب میزند، احساس ترس، گناه، شوک، وحشت یا حتی عصبانیت به سراغتان میاید و درک این موضوع بسیار دشوار است. اما با حفظ آرامش، احترام، قضاوت نکردن و گوش دادن فعال، در مورد افکار و احساسات کودک خود فکر کنید و ایده هایی در مورد چگونگی کمک به او بگیرید. اگرچه دانستن اینکه چه کاری باید انجام دهید یا چگونه باید واکنش نشان دهید، دشوار است. توصیه میشود اگر در چنین شرایطی هستید اما نمیدانید کار درست یا غلط چیست، از مشاوره کودک استفاده کنید. اینجا برخی موارد وجود دارد که میتواند در مواجهه با پرخاشگری در کودکان به شما کمک کند.

1- یک فضای امن ایجاد کنید

برای مقابله با خودزنی کودک، ایجاد شرایطی که کودک از نظر جسمی و روحی ایمن باشد بسیار حیاتی است. ایجاد روابط عاری از سو استفاده و غفلت در درمان خودآزاری ها از اهمیت بالاتری برخوردار است. اگرچه دستیابی به یک محیط کاملا ایمن کار بسیار سختی است اما با این کار، دلسوزی، توجه و نگرانی خود را به فرزندتان  نشان میدهید. این امر شما را قادر میسازد تا به مهمترین قسمت درمان خودزنی وارد شوید که ایجاد یک رابطه پرورش دهنده و ایمن است.

2- برقراری ارتباط سالم

اگر میخواهید راهی برای درمان خودزنی در کودکتان پیدا کنید، باید با او رابطه خوبی برقرار کنید. به همین منظور ارتباط باز بین خود و فرزندتان را حفظ کنید و به یاد داشته باشید که آنها ممکن است از آسیب زدن به خود احساس شرم کنند و صحبت در مورد آن بسیار دشوار است. اما نگران نباشید در اینجا چند روش برای شروع مکالمه آورده شده است:

با کودک خود صحبت کنید اما با عصبانیت حرف نزنید.

از پرسیدن سوالات پشت سر هم بپرهیزید.

تنها اگر احساس میکنید کودکتان به شما اعتماد کرده، از او بپرسید که چه چیزی باعث میشود او به خودزنی روی آورد.

اگر هنوز هم در برقراری ارتباط با فرزندتان مشکل دارید، شاید بهتر است از یک متخصص کمک بگیرید.

در نهایت بهتر است آرام و بدون قضاوت صحبت کنید. مثلا به او بگویید من می بینم که تو بسیار ناراحت هستی. می توانی در این مورد با من صحبت کنی. من از دست تو عصبانی نخواهم شد.

با خودزنی کودکان چگونه برخورد کنیم؟
علت خودزنی موقع عصبانیت

3- در کودکان احساس شرم ایجاد نکنید

متأسفانه، والدین اغلب به قدری از خودزنی کودک وحشت میکنند که بیش از حد واکنش نشان میدهند. وقتی والدین بیش از حد واکنش نشان میدهند، ناخواسته فرزند خود را شرمنده میکنند. تصور آنها این است که فرزندشان قصد دارد “گام بعدی” را بردارد و خودکشی کند.

همانطور که گفتیم خودزنی همیشه منجر به خودکشی نمیشود. لذا شما نباید کاری کنید که فرد احساس شرم کند، زیرا این امر فقط باعث میشود که آنها بخواهند این کار را بیشتر انجام دهند. پس از واکنش های شدید بپرهیزید.

4- خودزنی را با فعالیتهای دیگر جایگزین کنید

برای مقابله با خودزنی در کودکان سعی کنید، راه های سالم برای مقابله با استرس و اضطراب و… را به فرزندتان آموزش دهید. در اینجا لیستی از گزینه های جایگزین خودزنی بچه آورده شده است:

به فرزندتان توصیه کنید که یک دوش آب گرم بگیرد و به موسیقی گوش دهد یا‌ کمی قدم بزند.

در زمان عصبانیت به جای پرخاشگری یک یک بالش را فشار دهد یا یک تکه یخ را در دست بگیرد.

به او بیاموزید احساسات خود را به جای نگه داشتن در سینه، بروز دهد (نوعی ورزش میتواند در رفع تنش بسیار کمک کننده باشد)

کار با رنگ، خاک رس، خمیر بازی و غیره نیز برای مقابله با پرخاشگری در کودکان مفید است.

همچنین به کودک خود یادآوری کنید که احساسات شدید مانند غم، عصبانیت، ترس و اضطراب طبیعی است، اما اینها دوام ندارند.

چگونه جلوی خودزنی کودک را بگیریم؟
علت خودزنی در خواب

5- به بدن فرزندتان توجه کنید و آسیب ها را درمان کنید

برای هر گونه بریدگی یا جراحت کمکهای اولیه را به روشی آرام و بدون سر و صدا و عصبانیت انجام دهید. برای هر آسیب جدی از پزشک کمک بگیرید. این میتواند به کودک شما نشان دهد که بدن او مهم است و ارزش مراقبت را دارد.

سوالات متداول

علت خودزنی موقع عصبانیت چیست؟ نفرت از خود و تخلیه خشم نسبت به خود یکی از دلایلی است که باعث خودزنی در زمان عصبانیت میشود.

نشانه های خودزنی کودکان چیست؟ نشانه های مختلف رفتاری، جسمی و احساسی برای خودزنی وجود دارد. از جمله اضطراب و استرس، پوشیدن چند لایه لباس برای پوشاندن بدن، وجود زخم و آسیبهای غیرقابل توضیح و…

با کودکی که خودش را میزند چگونه رفتار کنیم؟ سعی کنید یک ارتباط سالم برقرار کنید و خودزنی را با فعالیت های دیگر جایگزین کنید.

مشاوره فمیلیکو

در مرکز مشاوره فمیلیکو در خصوص ویژگی های پدر خوب، نکاتی را بیان کردیم. اگر شما هم نکاتی به ذهنتان می رسد و در این پست از آن صحبت نشده است، بهتر است تا آن را در قسمت نظرات بنویسید تا دیگران هم از آن استفاده کنند و از سوس دیگر در مقاله دیگری به صورت اختصاصی به آن پرداخته شود.

دسته بندی:

برچسب ها:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مشاوره تلفنی - تماس با تلفن ثابت - بدون صفر

09353000102 (سراسری)

09353000102 (تهران)