ازدواج فامیلی و بیماری های آن

بیماری های حاصل از ازدواج فامیلی چقدر جدی هستند؟

احتمالا درباره ازدواج فامیلی و بیماری های ژنتیکی ناشی از آن شنیده اید. تحقیقات زیادی از سوی داشمندان علم ژنتیک صورت گرفته است. این تحقیقات خطرات و بیماری های حاصل از ازدواج فامیلی را اثبات کرده اند. ولی بازهم این نوع ازدواج، به خصوص در جوامع مسلمان به دلیل آداب و رسوم خاص آنها رواج دارد. در این مقاله به شرح خطرات و بیماری‌های حاصل از ازدواج فامیلی می پردازیم. با ما همراه باشید.

پرخطرترین ازدواج فامیلی

باید توجه داشته باشید که خطرات و بیماری های حاصل از ازدواج فامیلی در همه ی نسبت های فامیلی یکسان نیست و بعضی نسبت ها، نسبت به بقیه برتری دارند. بر اساس مطالعات انجام شده بهترین نوع ازدواج فامیلی ازدواج دخترعمو پسرعمو است و بدترین نوع ازدواج فامیلی هم ازدواج دخترخاله پسر خاله است. البته باید توجه داشت که اینها همه احتمالات هستند و امکان دارد در بهترین نوع ازدواج فامیلی هم، مشکلات ژنتیکی برای فرزندان پدید آید در صورتی که در بدترین نوع آن هیچ مشکلی به وجود نیاید.

آیا بیماری های ژنتیکی فقط در ازدواج های فامیلی روی می دهد؟

این ذهنیت که فکر کنید تولد کودکانی با مشکلات ژنتیکی فقط در ازدواج های فامیلی پیش می آید کاملا غلط است. در علم پزشکی و احتمالات، هرگونه احتمالی وجود دارد اما نکته ای که وجود دارد این است که احتمال بروز بیماری های ژنتیکی در ازدواج دو فرد غریبه چیزی حدود 2 تا 3 درصد است اما این احتمال در ازدواج های فامیلی بسیار بیشتر است. به طوری که احتمال تولد کودک معلول در ازدواج دخترعمو پسرعمو 3 برابر ازدواج دو فرد غریبه است.

بیماری های ناشی از ازدواج فامیلی متعددند و برای پیشگیری از آنها مراجعه به مشاوره ژنتیک توصیه می شود، چرا که باید از خطرات آنها آگاه بود. هر چه نسبت ها در ازدواج فامیلی دور تر باشد احتمال بروز چنین مواردی کاهش می یابد.

سندرم داون

ازدواج فامیلی و سندرم داون
سندرم داون یکی از شایع ترین بیماری ازدواج فامیلی

سندرم داون یا مونگولیسم یکی از شایع ترین بیماری های ناشی از ازدواج فامیلی است. کودکانی که دچار این سندرم می شوند معمولا ظاهر مشخصی دارند و می توان آنها را از ظاهرشان تشخیص داد. صورت های صاف، چشمانی کشیده و زبان هایی بزرگ و بیرون زده از مشخصات ظاهری آنهاست. این افراد قدی کوتاهتر از نرمال جامعه دارند.

علاوه بر مشکلات ظاهری، این کودکان عقب مانده ذهنی هستند و اختلالات فراوانی در سطوح مختلف یادگیری دارند. این کودکان سطح آی کیو پایین تری از نرمال جامعه دارند و اختلالات ذهنی این کودکان در سطوح خفیف تا شدید متفاوت است. این بیماری احتمال بروز بعضی بیماری های دیگر مثل اوتیسم را هم افزایش می دهد. طول عمر این افراد هم از نرمال جامعه کوتاه تر است و 15 درصد این کودکان در همان سال اول زندگی فوت می کنند.

سندرم کلاین فلتر

از مهم ترین بیماری های ازدواج فامیلی سندرم کلاین فلتر است که به دلیل ماهیت بیماری تشخیص آن تا سن بلوغ سخت است. این بیماری که فقط در پسرها دیده می شود باعث عدم رشته بیضه ها می شود. از علائم این بیماری می توان به اختلالات در تکلم، ضعف و خستگی عضلانی، استخوان های شکننده و کم پشتی موها اشاره کرد.

این افراد به واسطه رشد ناکافی بیضه هایشان و نبود هورمون های لازم، نابارور هستند. این مشکل قابل پیشگیری است و شما می توانید با مراجعه به مشاوره ژنتیک بعد از باردار شدن خود، ابتلای جنین خود را به سندرم کلاین فلتر تشخیص دهید و پس از تولد او با انجام اقدامات درمانی مناسب، از بروز چنین عوارضی جلوگیری کنید.

سندرم ترنر

این سندرم برخلاف سندرم کلاین فلتر فقط در دختران دیده می شود و علت آن اختلال در کروموزوم X است. از مشکلاتی که در بدو تولد برای این افراد به وجود می آید می توان به تورم دست و پا، کم پشتی موها و پهن شدگی گردن اشاره کرد. از مشکلات جنسی ای که این افراد را درگیر خود می کند می توان به کوچک ماندن پستان ها، ناباروری و در برخی موارد نبود قاعدگی اشاره کرد. هم چنین این بیماران با مشکلات سیستمیک متعددی هم دست و پنجه نرم می کنند از جمله: دیابت، فشار خون، مشکلات قلبی و کلیوی و آرتروز و درد مفاصل.

ازدواج فامیلی و سندرم ترنر
سندرم ترنر یکی از شایع ترین مشکلات ژنتیکی در دختران

سندروم فنیل کتونوریا

کمبود نوعی آنزیم در بدن که به دلیل نقص ژنتیکی اتفاق افتاده موجب ایجاد این بیماری می شود. در بدو تولد، به دلیل این که این آنزیم را مادر دارد مشکلی برای کودک به وجود نمی آید و نوزاد علامتی ندارد اما به مرور علائم بروز پیدا می کنند. با عدم تمایل نوزاد به خوردن شیر مادر، بوی زننده ی ادرار و عرق نوزاد شروع می شوند. خوشبختانه این بیماری درمان دارد و با دادن آزمایش خون به موقع در 2 تا 7 روز پس از تولد تشخیص داده می شود. اما اگر تشخیص داده نشود و درمان صورت نگیرد، موجب بروز عوارض برگشت ناپذیری در کودک از جمله: اختلالات تکلم، اختلالات یادگیری و یا صرع می شود.

سندروم نونان

کمبود یک نوع پروتئین در بدن این افراد موجب بروز مشکلات بسیار زیادی در این بیماران می شود. از جمله این مشکلات می توان به کاهش شنوایی، ضایعات پوستی، از دست دادن کنترل ادرار و خونریزی های مکرر اشاره کرد. خوشبختانه این بیماری درمان هایی مثل جراحی و هورمون درمانی دارد و در صورت تشخیص به موقع و شدت پایین بیماری می توان آن را کنترل نمود.

سندرم مارفا

زمینه ارثی در این بیماری به شدت مهم است و حتما باید از نظر وجود این بیماری در دیگر افراد خانواده بررسی شود. چرا که در صورت وجود آن در افراد خانواده احتمال بروز مجدد آن افزایش می یابد. علائم بیماری شامل: قد بلند، نزدیک بینی، دندان های نامنظم و کف پای صاف است. این بیماری در صورت تشخیص به موقع با درمان مناسب قابل کنترل است. خطرناک ترین عارضه ای که ممکن است این بیماری به همراه داشته باشد پارگی آئورت است که موجب مرگ ناگهانی این بیماران می شود.

بیماری های ژنتیکی ازدواج فامیلی
ازدواج فامیلی و احتمال بالای مشکلات ژنتیکی

دیستروفی عضلات

یکی از خطرات و بیماری های ازدواج فامیلی که درمان هم ندارد، دیستروفی عضلات می باشد. این بیماری در جنس مذکر شایع تر است و بروز این بیماری در ازدواج های فامیلی به مراتب بیشتر است. کاهش قدرت و حجم عضلانی عارضه این بیماریست و متاسفانه این بیماری سیر پیشرونده دارد و به مرور تشدید می یابد و درمانی برای آن وجود ندارد.

مشاوره ازدواج و ژنتیک

ازدواج فامیلی و معلولیت های محتملی که ممکن است به همراه داشته باشد ممکن است هزینه های روحی و مالی سنگینی روی دوش خانواده بگذارد و با توجه به اینکه درمان بیماری های ژنتیکی بسیار محدود می باشند و درمان مناسبی برای خیلی از بیماری های ژنتیکی  وجود ندارد. بهترین کاری که می توان انجام داد پیشگیری است. خوشبختانه با پیشرفت علم پزشکی و بهره گیری از آزمایشات ژنتیک می توان بروز چنین بیماری هایی را تشخیص داد و از اتفاق افتادن آنها جلوگیری کرد.

آزمایش های ژنتیک قبل از ازدواج شامل چه مواردی می شود؟

بیماری های مقاربتی یکی از انواع بیماری هایی است که در آزمایشات مشاوره قبل از ازدواج بررسی می شود. بیماری هایی که ممکن است افراد ناقل آن باشند و هیچ علامتی از خود نداشته باشند. علاوه بر این، آزمایشات مربوط به بیماری های سفلیس، ایدز، و هپاتیت نیز گرفته می شود.

یکی از مهم ترین بیماری های ازدواج فامیلی که در آزمایشات ژنتیک انجام می شود، تالاسمی است. این بیماری به شدت خطرناک است و در صورت وجود احتمال بالای درگیری فرزند، زوجین شدیدا از ازدواج با یکدیگر منع می شوند.

تالاسمی و ازدواج فامیلی
احتمال بالای بیماری خطرناک تالاسمی در ازدواج فامیلی

سخن پایانی

همانطور که ذکر شد بیماری های ناشی از ازدواج فامیلی متعددند و یکی از عوامل تهدید کننده ازدواج موفق بین  زوجین، وجود بیماری های صعب العلاج در فرزندان است. در نتیجه می توان گفت که برای جلوگیری از ازدواج فامیلی و معلولیت های ذهنی و جسمانی ناشی از آن بهتر است از این نوع ازدواج و یا حداقل از پرخطرترین نوع ازدواج فامیلی که ازدواج دخترخاله پسرخاله است پرهیز کرد.

سوالات متداول

هزینه آزمایش ژنتیک ازدواج فامیلی چقدر هستند؟

نمی توان هزینه مشخصی برای آزمایشات ژنتیک مشخص کرد و بسته به نوع آزمایشات درخواستی هزینه ها هم متفاوت اند. البته که آزمایش ژنتیک یکی از آزمایشات گران و هزینه بر است اما با توجه به فواید زیاد آن لزوم انجام آن توصیه می شود.

آیا ازدواج فامیلی دور هم می تواند مشکل ساز باشد؟

همانطور که گفته شد به طور کلی هیچ ازدواجی بدون خطر تولد فرزند معلول چه از لحاظ ذهنی و چه از لحاظ جسمی نیست. اما این احتمال درازدواج های فامیلی به مراتب بیشتر از ازدواج دو فرد غریبه است و هرچه نسبت فامیلی دورتر باشد، این احتمال کاهش می یابد.

انجام مشاوره ژنتیک قبل از ازدواج فامیلی چقدر اهمیت دارد؟

شاید شما با توجه به هزینه نسبتا بالایی که آزمایشات ژنتیک دارند در رابطه با انجام آن سهل انگاری کنید اما بدانید که اگر داراری فرزندی بیمار با نقص ژنتیکی شوید، هزینه های روحی و مالی به مراتب سنگین تری را متحمل خواهید شد و در صورت ازدواج فامیلی به هیچ وجه در رابطه با انجام مشاوره ژنتیک سهل انگاری نکنید.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مشاوره تلفنی - تماس با تلفن ثابت - بدون صفر

09353000102 (سراسری)

09353000102 (تهران)